• Onze redactie

7 oorzaken van werkstress en ongewenst gedrag

Schouten & Nelissen ondersteunt in samenwerking met het ministerie Sociale Zaken en Werkgelegenheid 20 organisaties bij de aanpak van werkstress en ongewenst gedrag. We vroegen de deelnemende organisaties naar wat zij als belangrijkste oorzaken zien. Dat levert een divers beeld op, waarbij zeven veel voorkomende oorzaken eruit springen.

Niet voldoende oog voor een passende loopbaan

Soms ervaren medewerkers werkstress, omdat hun baan toch niet bij ze past. Veel mensen vinden het lastig om dat toe te geven. Ze blijven daarom ‘hangen’ in werk dat ze niet leuk vinden. Ook zijn oudere medewerkers niet altijd voorbereid op de verhoging van de pensioenleeftijd. Ze moeten nu een aantal jaren doorwerken, maar zijn onvoldoende meegegaan in nieuwe ontwikkelingen.

Te weinig of te veel eigen autonomie

De meeste mensen vinden het prettig om invloed te kunnen uitoefenen op hun werk en werkwijze. Als ze het gevoel hebben dat ze slechts uitvoerder zijn van beleid, levert dat ontevredenheid op in het werk en stress. Aan de andere kant voelt niet iedereen zich prettig bij teveel autonomie. De overgang naar zelfsturende teams bijvoorbeeld kan juist weer voor een onveilig gevoel zorgen. Medewerkers hebben dan het gevoel alles zelf te moeten uitvinden.

Teveel focus op wat er verkeerd gaat

‘Ik heb het druk’ lijkt de norm geworden. Hierdoor verschuift de focus van wat goed gaat naar wat niet is gelukt. Er ontstaat een negatieve flow, waarin medewerkers steeds vaker ontevreden naar huis gaan. ‘ Want het is weer niet gelukt om de hele ‘to do lijst’  af te werken. Terwijl er zoveel wel is afgerond. Meer oog voor wat wel is gelukt en meer complimenten naar elkaar kunnen hierbij helpen.

(Snelle) groei van de organisatie

Als een organisatie een snelle groei doormaakt, is het oppassen geblazen. Niet alleen, omdat dit betekent dat er veel werk is. Juist ook, omdat hierdoor minder aandacht is voor processen en procedures. Ongewenst gedrag ligt dan op de loer: er gebeurt meer informeel, waardoor mensen zich onveilig voelen. Ook kunnen er culturen binnen een cultuur ontstaan. Soms ook ligt de focus zo op het werk dat aandacht voor elkaar op de achtergrond raakt.

Combinatiedruk

Vaak ontstaat werkstress niet alleen door drukte op het werk, maar ligt de oorzaak in een combinatie van factoren. Dat kan zijn, omdat een medewerker een baan combineert met zorg voor jonge kinderen of de zorg voor een (hulpbehoevende) ouder. Ook een druk sociaal leven kan zorgen voor stress. Dat laatste lijkt door social media erger geworden. Iedereen moet het leuk hebben en overal aan meedoen. Hierdoor is er zowel privé als op het werk te weinig rust.

(Veranderende) wet- en regelgeving

Als wetgeving of regels veranderen, kan dat een groot effect hebben op de werkvloer. Dat is bijvoorbeeld het geval in de zorg. Daar zorgden de decentralisaties (de overgang van financiering naar de gemeente) voor een andere werkwijze. Dat levert onzekerheid op bij medewerkers en daardoor stress. Ook de beperking in tijdelijke contracten levert werkdruk op. Mensen hebben het gevoel dat ze zich in slechts twee jaar moeten bewijzen. Ze gunnen zich te weinig tijd om goed in te werken en pakken alles op. Soms ook is het voor organisaties niet mogelijk om vaste contracten te bieden. Dat betekent dat elke twee jaar een nieuw iemand moet worden ingewerkt. Met werkdruk voor de ‘achterblijvers’ als gevolg.

Verharding in de maatschappij

In beroepen waarin veel contact is met mensen, zoals het onderwijs en de zorg, ervaren steeds meer medewerkers dat dit contact moeizamer of soms zelfs grimmiger verloopt. Mensen zijn mondiger en veeleisender. Soms ook is er sprake van agressie. Dat levert veel onveiligheid op voor medewerkers en daarmee werkstress.

In samenwerking met het Ministerie van SZW ondersteunt Schouten & Nelissen 20 organisaties bij het gericht versterken van een positief werkklimaat en het aanpakken van werkstress en ongewenst gedrag. Hiervoor gebruikt Schouten & Nelissen de action learning methode. Een actieteam dat bestaat uit medewerkers uit alle lagen in de organisatie ontwikkelt gezamenlijk acties, voert ze uit en ontdekt in de praktijk wat werkt. Lees meer over een Actieteam Goed en Gezond Werken.

Get inspired!

Wil jij groeien in je werk? Meer uit jezelf halen, en uit anderen? Slimmer samenwerken met je collega's? Wij prikkelen je graag. Laat je e-mailadres achter en ontvang relevante artikelen, nuttige tips, leuke testjes en onderzoeken, inspirerende quotes en meer.

Ja, inspireer mij

  • Onze redactie