De middle manager: coach, katalysator en duizendpoot

Middle managers: zo vaak verguisd, gebasht en beschuldigd. Ze zouden alleen maar in de weg lopen en zich alleen bezig houden met beheersing van cijfers. Ook de crisis doet het imago van middle managers geen goed. Sommige mensen pleiten zelfs voor organisaties zonder managers. Zo plat mogelijk, democratisch en zonder sturing. Sturing blijft echter noodzakelijk. De middle manager kan niet duizend bloemen laten bloeien en kijken hoe het uitpakt. De belangrijkste taak is om kaders te scheppen en heel duidelijk te zijn over het gemeenschappelijke doel.

Taakgericht en mensgericht

Een beroep doen op de eigen verantwoordelijkheid van medewerkers. En tegelijkertijd duidelijk maken wat het gemeenschappelijke doel is. Goed leidinggeven of managen is dan ook taak- én mensgericht. Bij taakgericht managen richt men het gedrag van medewerkers op de organisatiedoelstellingen door te sturen – plannen, organiseren en controleren. Mensgericht managen of leidinggeven betekent mensen ondersteunen, naar ze luisteren, coachen, adviseren en helpen. Een dubbelrol met dilemma’s die veel meer van een middle manager vergt dan simpelweg sturen op resultaten.

De middle manager als duizendpoot

Leiders moeten zich iedere dag opnieuw bewijzen. Moeten – ook zonder ogen in het achterhoofd – de goede dingen goed doen. Ze moeten tegen kritiek kunnen. Fouten kunnen maken en die durven toegeven. De kracht van humor hebben. Relativeren. Leiders zijn effectief als ze krediet van hun omgeving verwerven, het vertrouwen waarmaken én vertrouwen geven. En als ze zien dat het vertrouwen erodeert, moeten ze het lef hebben om maatregelen te nemen.

Minder sterke leidinggevenden durven geen verschil te maken en geven hun medewerkers steeds dezelfde beoordeling. Nét iets boven het gemiddelde. Zo hoeven ze niet te corrigeren voor gedrag dat onder de maat is en ook geen waardering te geven voor gedrag dat duidelijk beter is. Het resultaat? Hangmatgedrag. Het maakt immers toch niet uit of je presteert of niet.

Een goede leider maakt wél het verschil en zorgt ervoor dat de trampoline in werking treedt: slecht gedrag wordt gecorrigeerd, goed gedrag beloond. Een goede leidinggevende is een katalysator van processen. Hij of zij maakt een team sterker, hoeft niet alles zelf te kunnen, maar wakkert talenten aan.

Nieuw leiderschap

Een directieve managementstijl is steeds minder effectief. Steeds meer autonomie, unieke kennis en talenten liggen bij de professional, die rechtstreeks met de klant het product of de dienst vormgeeft. Het klassieke leidinggeven is passé. Nieuw leiderschap gaat over faciliteren in plaats van managen. Over coachen in plaats van sturen. De menselijke maat neemt de menselijke eigenschappen van medewerkers als vertrekpunt.

Aandacht geven voor de menselijke maat gaat om ruimte voor autonomie en ruimte om mee en tegen te bewegen. Ruimte geven aan persoonlijke motivatiebronnen van medewerkers, het geven van eigen verantwoordelijkheid en verlangen dat deze genomen wordt. Mensen nog beter maken op basis van eigen ambities.