• Camiel Gielkens

Lessen over werkstress van CEO Camiel Gielkens

‘Drie maanden ben ik nu terug in Nederland. En ik ben ontzettend blij dat het onderwerp stress hier zo op de agenda staat. En dat het aanpakken ook echt een verantwoordelijkheid is van werknemer en werkgever. In China was het wel anders.’ CEO Camiel Gielkens zoomt in op het probleem werkstress, zijn persoonlijke ervaring en leiderschapslessen voor een gezond werkklimaat.

Stress is de grootste beroepsziekte die we hebben. Dat is schrikbarend. Medewerkers moeten steeds meer doen met minder: minder tijd, budget en collega’s. En dat in een context die er morgen anders uit kan zien. Het levert ontzettend veel druk en belasting op.

Grip op ontwikkelingen

Ik heb het dit jaar nog zelf zien gebeuren bij een van onze klanten. Een autogigant vroeg ons om een verandertraject te leiden. Wat bleek het geval? Na honderd jaar auto’s produceren, gaat het niet meer om de pk’s en het design. Maar om innoveren. Digitale diensten. Voorsorteren op de ontwikkelingen in de maatschappij en technologie. En daarin vooroplopen met bijvoorbeeld zelfrijdende voertuigen.

Het gevolg: een lading onzekerheid en stress over rollen, verantwoordelijkheden en beslist ook baanzekerheid. Het ziekteverzuim schoot omhoog en het verloop nam enorm toe. Een situatie die voor iedereen herkenbaar is. En toch, hoe kun je je organisatie en je medewerkers structureel vitaal laten zijn?

Burn-out de wereld uit

Wendbaarheid, veranderkracht en innovatie vragen om andere manieren van (samen)werken. Medewerkers worden geacht zelf de leiding te nemen. De manager die zegt wat je moet doen, is in onze complexe wereld terecht een uitstervend ras. In plaats daarvan heb je te maken met diverse stakeholders die verschillende vragen en verwachtingen bij je neerleggen.

Het werk gaat door, en door, en door. De grens tussen werk en privé vervaagt. Afschakelen wordt lastiger. Ik merk het bij mezelf ook. Zit ik om 21.30 uur nog te bellen met een collega over een project bij een klant. Dat komt jou waarschijnlijk ook herkenbaarder voor dan je misschien zou willen. En het geeft je waarschijnlijk ook een hoop energie om samen ergens vol voor te gaan. Hoe daar een balans in vinden en op de lange manier vitaal blijven?

Als leidinggevenden hebben we een belangrijke rol in het faciliteren van collega’s bij het vinden van die balans. Samen kunnen we burn-out de wereld uit helpen!

Werken vanuit kracht en focus

In tien jaar in China ben ik geen enkele burn-out tegengekomen. Na amper drie maanden in Nederland kan ik al verschillende voorbeelden opnoemen van burn-outs in mijn directe omgeving. Wat ik in China zag, is dat het fenomeen onbespreekbaar is. En dat collega’s met stressklachten liever ontslag namen dan het probleem op tafel te leggen en het ook een probleem van de werkgever te maken. Dat werkt uiteraard niet, dat is je hoofd in het zand steken.  

Wat me ook opvalt in Nederland en wat ik minder herken in de Chinese context, is de wens om altijd maar alle ballen in de lucht te houden. We willen succesvol zijn op het werk. En onze kinderen opvoeden. En een leuke partner zijn. En tijd besteden aan onze vrienden en hobby’s. En gezond leven. En een mooi huis. We willen alles en wel nu. Die wens is onmogelijk te realiseren.

Misschien dat ze in China wat makkelijker kiezen voor wat zij zelf belangrijk vinden. Dat draait meestal om werk en de directe familie. Alleen als er meer welvaart is, komen andere zaken zoals hobby’s en vrienden in beeld.

Regisseur van een gezond werkklimaat

Ikzelf heb altijd een bewuste keuze gemaakt in het kiezen van mijn prioriteiten. Mijn leven draait om mijn gezin, werk en hobby’s zoals sporten met vrienden en kunst kijken. Ik accepteer dat ik niet alles kan doen wat ik graag zou willen. Ken je prioriteiten en richt je daarop. Ben je dan vrij van werkstress? Niemand ontkomt aan een (gezonde) dosis stress. Ik ook niet, maar herken aan mijn ademhaling wel wanneer ik de grens over ga. Daar kan ik dan op acteren.

Uiteraard heeft iedere werknemer een verantwoordelijkheid om zorg te dragen voor de eigen vitaliteit. En is het de taak van het management om stresssignalen te herkennen, daar op individueel niveau wat mee te doen en vooral ook een positief werkklimaat te creëren.

Hierbij vanuit mijn eigen ervaring een aantal tips om stressvermindering op de werkvloer serieus aan te pakken.

Waar kom je je bed voor uit?

Het begint met betekenisvol werk bieden. Wat is de why van de organisatie? Waar werken we aan met z’n allen? Uit eigen onderzoek onder 1.263 werkenden blijkt dat slechts een kwart de why van hun organisatie kent. Daar valt dus veel te winnen. Het is belangrijk dat medewerkers de toegevoegde waarde kennen. En weten hoe zij daaraan bijdragen. Maak dat zichtbaar en praat erover met medewerkers.

Tip: vraag medewerkers waar ze echt trots op zijn, de momenten dat ze teleurgesteld waren en wanneer ze zelfs echt boos waren. Voer vanuit hun antwoorden gesprek over de kernwaarden en de why van de organisatie. Waar doen we het nu eigenlijk voor?

Stel ook samen vast in hoeverre de persoonlijke waarden aansluiten bij die van de organisatie. Wat vindt de medewerker belangrijk? Waar gelooft hij of zij in? Wat kun je samen doen aan een betere match? Stress ontstaat wanneer iemands persoonlijke waarden onvoldoende aangesproken worden. Ikzelf vind naar elkaar luisteren bijvoorbeeld heel belangrijk. Wanneer deze waarde in de knel komt, raak ik veel energie kwijt.

Sterke kanten kwijt kunnen

Daarnaast zijn autonomie en ruimte om je talenten in te zetten cruciale bouwstenen van een goed werkklimaat. Bied medewerkers de kans om zelf invulling te geven aan de manier waarop zij hun werk doen. Om zelf tot oplossingen te komen, zelf initiatief te nemen. Wanneer je mensen dan ook betrekt bij de besluitvorming, voelen zij zich betrokken. Bedenk dus eens: hoeveel vragen stel je op een dag? En hoe laat je je waardering zien?

Ook wil je de juiste mensen op de juiste plek inzetten. Dat kan nooit voor honderd procent, maar het gaat erom dat medewerkers hun sterke kanten kunnen benutten. Uit ons onderzoek blijkt echter dat slechts 34% van de medewerkers (pdf) vindt dat zij echt gestimuleerd worden hun sterke kanten in te zetten. Een duidelijke roep om verandering.

Ieders unieke bijdrage omarmen

Als laatste voeren samenwerking en betrokkenheid de boventoon bij het creëren van een positief werkklimaat. Dat gaat over waardering en een collectief gevoel stimuleren. Samen naar een doel toewerken. Samen een uitdaging beetpakken. Ieder vanuit zijn of haar eigen talent. En duidelijk maken wat ieders unieke bijdrage is en dat waarderen.

Het gaat ook om vertrouwen creëren. Door respectvol met elkaar om te gaan. Door elkaar op een prettige manier aan te spreken. En door te accepteren dat iedereen anders is. Slechts 24% van de respondenten (pdf) aan ons onderzoek ervaart daadwerkelijk waardering voor het werk. En een derde vindt dat samenwerking en betrokkenheid worden bevorderd. Terwijl leiders daar toch zeker de nadruk op moeten leggen. Succes behaal je tenslotte niet alleen.

Prettig communiceren begint met goed luisteren, laten zien dat je de ander begrijpt door kort samen te vatten wat de ander heeft gezegd en vervolgens een verdiepende vraag te stellen.

Neem de stap voorwaarts

Als leiders hebben we allemaal een grote verantwoordelijkheid om te zorgen voor een positief werkklimaat. Samen kunnen we burn-out de wereld uit helpen. Je medewerkers verdienen het, je organisatie verdient het en jij verdient het.

Laten we samen zorgen dat werkstress minder grijze haren oplevert. Dat burn-outs de uitzondering op de regel worden. Zodat de vitaliteit van de organisatie bijdraagt aan goede prestaties en het behalen van de doelstellingen.

Gratis inspiratieworkshop

Een goed en gezond werkklimaat creëer je niet alleen. Het werkt om een actieteam te vormen met collega's uit verschillende lagen van de organisatie. En samen de schouders eronder te zetten met concrete, actiegerichte stappen. Benieuwd hoe je jouw organisatie in beweging brengt met deze Actieteamaanpak? Vraag dan de gratis inspiratieworkshop aan.

Vraag aan

  • Camiel_1000x1000
    Camiel Gielkens

    CEO Schouten & Nelissen