Pesten op topniveau

In de boardroom bepaalt men de koers, worden deals gesloten en prestaties op topniveau geleverd. Aan de top verwacht je volwassen gedrag. Maar ook hier wordt gepest – al is het vaak veel subtieler.

Een voorbeeld. Binnen het directieteam van een grote onderneming is een opvolging aan de gang. De oude directeur en zijn opvolger gaan met het MT in training voor ‘het nieuwe leidinggeven.’ Tijdens deze training merkt de oude baas tot zijn ongenoegen dat zijn opvolger anders is dan hij.

Hij geeft zijn opvolger kleinerend commentaar; ‘jij moet als jonge man toch wel beseffen dat…’ en ‘als afgestudeerde weet je toch…’. De andere MT-leden lachen erom en vinden dat de opvolger tegen een stootje moet kunnen. Anders hoort ie er gewoon niet bij. De opvolger wordt steeds onzekerder en haakt uiteindelijk af.

Zeer lastige positie

Als HR-manager slash MT-lid heb je in een dergelijke situatie een lastige positie. Zie je maar eens staande te houden in een strijd om de macht. Je wilt ingrijpen, maar hoe doe je dat als je onderdeel bent van het team waarin gepest wordt? En als het pesten op het niveau waarop jij opereert nóg subtieler is? Of je nu je HR- of MT-pet op hebt, het pestgedrag is vaak lastig te herkennen. Stap één: leer het te signaleren.

Hoe herken je het?

Een dader begint vaak met ‘grapjes’ en subtiele, kleinerende vragen. Hij maakt zich groot ten koste van zijn slachtoffer. Hij kapt het slachtoffer af, doet zijn mening af als onzin en houdt bewust informatie achter. Hij roddelt over het slachtoffer en doet zijn macht gelden met venijnige woorden en gebaren. In het voorbeeld doet de rest van het MT mee of kijkt toe. De oude baas is immers nog steeds de machtigste, daar gaat men niet tegenin.

Hoe grijp je in?

Een HR-manager kan verschillende initiatieven nemen:

  • Wakker een normen en waardendiscussie aan binnen het MT. Wat zijn belangrijke normen en waarden binnen de organisatie en voldoen we daar zélf aan als MT? Onderstreep het belang van voorbeeldgedrag.
  • Kijk naar scholen. Veel organisaties zouden kunnen leren van de aanpak van pesten op lagere scholen. De terminologie is alleen anders; op dit niveau gaat het om politieke spellen en old boys networks.
  • Houd het ziekteverzuim binnen het team goed in de gaten. Je hebt dan wel een adviserende functie, maar kunt je adviezen extra kracht bijzetten met cijfers.
  • Coach slachtoffers van pesten – mogelijk kun je zelf als onafhankelijk vertrouwenspersoon optreden.