• Evelien Wintermans

Virtual Reality voor de ontwikkeling van soft skills

Als Learning & Development Specialist bij Schouten & Nelissen volg ik de ontwikkelingen in Virtual Reality als leeroplossing op de voet. Daarbij komen allerlei vragen bij me op! Zou de VR-ervaring leerzaam zijn? Is dit vooral voor de ontwikkeling van hard skills, of skills op het niveau van begrijpen/herkennen? Zou deze schijnwerkelijkheid ook de ontwikkeling van soft skills kunnen stimuleren? Is dit een hype of is dit de toekomst? Tijd om op onderzoek uit te gaan!

“Virtuele werkelijkheid of schijnwerkelijkheid (Engels: virtual reality, afgekort: VR) simuleert een omgeving via een computer om een gebruiker via diverse zintuigen onder te dompelen in een ervaring” (bron: Wikipedia)

VR voor ontwikkeling soft skills
In gesprek met diverse VR-aanbieders hoor ik steeds dat ze VR maken voor de ontwikkeling van soft skills. Het gaat dan in veel gevallen om een virtuele omgeving waarin je een bepaalde situatie moet herkennen. Je moet dan aangeven hoe jij zou reageren op de situatie.Om een voorbeeld te geven:

Je bent politieagent. Je loopt in de virtuele werkelijkheid over het drukke Rembrandtplein. De opdracht is om verdachte personen te herkennen. Om vervolgens effectief te acteren. De VR-app legt je verschillende mogelijkheden voor:

1. Spreek de personen informeel aan en probeer meer informatie te verzamelen.
2. Arresteer de personen direct
3. Blijf de personen observeren. 

Jij kiest de meest effectieve.

Kennis of gedragsverandering?
In mijn optiek is de ontwikkeling van de soft skills hierbij maar minimaal. Je oefent in deze situatie namelijk niet echt met het toepassen van nieuw of ander gedrag. Bijvoorbeeld het aanspreken van een verdachte persoon. De app toetst alleen of een politieagent weet wat hij ‘zou moeten doen’ in deze situatie. Daarmee bereik je naar mijn mening geen gedragsverandering.

Presenteren voor een virtueel publiek
Hoe kun je VR dan wél effectief inzetten voor de ontwikkeling van soft skills? Een softskilltraining die zich volgens mij prima zou lenen voor VR is ‘ontspannen presenteren’. Stel je voor…

Je zet je VR-bril op en bevind je plots in een volle congreszaal. Jij houdt een presentatie voor een groot publiek. Met jouw eigen PowerPoint presentatie op de achtergrond. Je let op je stemgebruik en probeert met iedereen in de zaal een keer oogcontact te maken. De 10 minuten zijn om, het publiek applaudisseert en jij stapt met een goed gevoel van het podium.

Een dergelijke VR-app benadert de realiteit. Maar wat er naar mijn zin ontbreekt, is één didactisch aspect om gedragsverandering, de ontwikkeling van soft skills, te stimuleren. Namelijk: feedback. En precies bij die didactische wens start ook de technische uitdaging. Want hoe laat je een VR-app feedback geven aan een deelnemer op zijn presentatie?

Virtueel publiek dat reageert
Over die vraag zijn wij van Schouten & Nelissen in gesprek gegaan met TinQwise Immersive. Gelukkig durfden zij de uitdaging aan! Samen met hen hebben we een VR-app ontwikkeld ten aanzien van presentatievaardigheden met een slim feedbacksysteem erachter. Het systeem geeft onze deelnemers feedback tijdens en na hun presentatie. De feedbackvorm hebben we zo veel mogelijk overeen laten komen met de werkelijkheid. Het virtuele publiek reageert op de gedragingen van onze deelnemers.

 ‘Wilt u harder praten?’
Wanneer het VR-systeem detecteert dat de deelnemer zacht praat, vraagt iemand uit het publiek of de spreker harder wil praten. En wanneer het systeem detecteert dat de deelnemer alleen maar naar het publiek links in de zaal kijkt, begint publiek aan de rechterkant te kletsen. Allemaal voorbeelden van ‘natuurlijk’ gedrag als reactie op wat de deelnemer doet en zegt. Na de presentatie geeft de app feedback op oogcontact en kijkrichting. En op stemgebruik: volume en intonatie.

The future is now
Is dit de toekomst? Ik denk dat het gebruik van dit soort technologieën bij leren en ontwikkelen zeker de toekomst is. Maar ik denk dat het fysieke training nooit zal vervangen omdat het menselijke aspect maar tot op een bepaald niveau te vervangen is. VR is daarom een mooie extra!

VR als aanvulling
Deelnemers kunnen voorafgaand aan de fysieke training op een realistische manier oefenen. Daardoor hebben ze basisvaardigheden onder de knie. En kan er tijdens de trainingsdag meer verdieping gezocht worden. Dus niet de ‘basale’ presentatietechnieken, maar juist op de uitdagingen en complexere situaties. En na de fysieke trainingsdagen kunnen deelnemers met VR zo vaak oefenen als ze willen. En dat zorgt zeker voor gedragsverandering!

Meer weten?
Wil je weten wat VR voor jouw organisatie kan betekenen? Neem vrijblijvend contact op met het adviesteam van Schouten & Nelissen. 

Neem contact op

  • Evelien-Wintermans
    Evelien Wintermans

    Learning & Development Specialist