• Onze redactie

Inspiratieworkshop zet aan tot actie rond positief werkklimaat

Werkdruk? Daar hoor je bij Wageningen University & Research (WUR) zelden iemand over. “Wetenschappers maken allemaal veel uren, we vinden dat het erbij hoort”, vertelt Marjolein Elings, onderzoeker Green Care bij de kenniseenheid Agrosystems Research. Toch besloot ze er begin dit jaar aandacht voor te vragen, want de druk neemt alsmaar toe. Ze nodigde Schouten & Nelissen uit voor een inspiratieworkshop over de Actieteamaanpak.

Wetenschappers zijn nou eenmaal erg gepassioneerd over wat ze doen, daar past geen 9-5-mentaliteit bij. Die overtuiging zorgt ervoor dat ook Marjolein regelmatig lange dagen maakt. “Ik vind mijn werk hartstikke leuk. Voor de studenten die ik begeleid, zet ik graag een stapje extra. Dat is niet erg, zolang je er energie van krijgt”, vindt ze.

Toch merkt ze dat de werkdruk op de universiteit de laatste jaren enorm is toegenomen. “We krijgen meer opdrachten en meer studenten, maar het is lastig om nieuwe collega’s te vinden. Het gevolg is dat we vaak ook in de avonden of weekenden nog wat werken.”

In actie komen

Zelfs gepassioneerde wetenschappers hebben hun grenzen, zo merkte ook Marjolein. “Als je structureel teveel uren maakt, kun je steeds minder incasseren. Ook ik begon me vorig jaar meer en meer te ergeren; aan systemen die vastliepen, maar ook aan mijn kinderen als ze met vieze laarzen door het huis banjerden. Dat moest anders.”

Als voorzitter van de ondernemingsraad van haar kenniseenheid vond Marjolein dat er ook onder de collega-ondernemingsraden meer aandacht mocht komen voor de hoge werkdruk. “Toen de agenda voor het jaarlijkse overleg met de ondernemingsraden werd gemaakt, heb ik die workshop erop gezet.”

Vrijheid: voor- en nadelen

Werkdruk is vaak de aanleiding voor de aanvraag van een gratis inspiratieworkshop, maar ook ongewenst gedrag (zoals pesten, intimidatie en discriminatie), zelfsturende teams en eigen regie zijn thema’s die organisaties graag goed willen vormgeven. De Actieteamaanpak realiseert een duurzame gedragsverandering.

“We werken zowel op organisatieniveau als binnen teams én met individuen aan ander gedrag”, vertelt research consultant Sascha Kraus-Hoogeveen van Schouten & Nelissen. “In het actieteam voeren collega’s in circa zes maanden concrete verbeteracties uit. Ze kijken naar werkprocessen, onderling en individueel gedrag, en naar beleid: wat kan slimmer of leuker? Tijdens de workshop delen we de ervaringen van andere organisaties, zodat je meteen een goed beeld hebt van de resultaten.”

Positief werkklimaat

Sascha stond tijdens de workshop ook stil bij de kenmerken van een positief werkklimaat. “Wij doen al veel dingen goed”, constateerde Marjolein daarop. “We hebben een hoger doel waaraan we samen werken. Ons werk is inspirerend, we krijgen veel vrijheid en waardering. Maar die vrijheid heeft ook een keerzijde. Onderzoekers laten zich niet graag sturen. We delen zelf onze tijd in en lossen onze eigen problemen op. Te hoge werkdruk blijft hierdoor vaak onopgemerkt, zeker als de heersende opinie is dat hard werken erbij hoort. Als je collega’s ook elk weekend werken, is het moeilijk om je daar niet door te laten beïnvloeden.”

Valkuil

Tijdens de workshop dachten de deelnemers na over oplossingen voor dit probleem: “Als je meer doet in teamverband, vraag je elkaar gemakkelijker om advies en zoek je eerder samen naar oplossingen”, vertelt Sascha. Dit gedrag kunnen organisaties stimuleren, bijvoorbeeld door te werken met het werkbelevingskwadrant. Teamleden geven dan aan welke taken ze leuk vinden en hoeveel energie ze kosten, én welke taken ze niet leuk vinden en hoeveel energie ze kosten.

Dit type oefening is voor de inhoudsgedreven wetenschappers van de WUR waarschijnlijk even wennen. “Wij praten bij de verdeling van nieuwe opdrachten niet zo snel over gevoelens of persoonlijke voorkeuren, terwijl het eigenlijk heel efficiënt is om daar rekening mee te houden”, vindt Marjolein.

Bewustwording

De ondernemingsraden bekijken nu ieder afzonderlijk of ze met de Actieteamaanpak aan de slag willen. De workshop leidde in elk geval tot meer bewustwording, merkt Marjolein. “Je bent echt niet raar als je zegt dat je het te druk hebt, dat besef heeft de workshop zeker versterkt.”

Doen wat je kunt

Hoewel het tijd kost om een grote organisatie te veranderen, hoef je daar als individu niet op te wachten. Begin bijvoorbeeld door de verwachtingen van de ander goed te managen. Als je vertelt dat jij in het weekend geen mail ziet, dan zul je merken dat anderen daar rekening mee gaan houden. Dat soort kleine gedragsveranderingen maken direct verschil.

Marjolein herkent dat; zij heeft haar gedrag op punten aangepast. “Ik spaar berichten en telefoontjes voortaan een paar uur op, zodat ik niet steeds word afgeleid door mijn telefoon. Mijn collega’s weten en accepteren dat. Ook ga ik in mijn lunchpauze altijd even wandelen, in plaats van achter mijn bureau snel een broodje weg te werken. Dan handel ik ook meteen mijn telefoontjes af. De beweging, de frisse lucht en het daglicht geven me nieuwe energie. Dat helpt echt.”

Download het artikel

Gratis inspiratieworkshop

Benieuwd wat de Actieteamaanpak voor jouw organisatie kan betekenen?

Vraag de gratis inspiratieworkshop aan.

  • Onze redactie