Wat is een POP?

Een persoonlijk ontwikkelingsplan, ook wel afgekort tot POP, is een document waarin jij en je werkgever afspraken vastleggen over jouw ontwikkeling. Je beschrijft SMART (Specifiek, Meetbaar, Acceptabel, Realistisch en Tijdgebonden) welke ontwikkeldoelen je wilt bereiken en welke acties daarbij horen. Deze afspraken maak je tijdens functionerings- of beoordelingsgesprekken, of steeds vaker in een apart ontwikkelgesprek met je leidinggevende. Een POP ondersteunt zowel jouw loopbaanambities als de doelen van de organisatie. Het verbindt persoonlijke talentontwikkeling aan strategische organisatiewaarde.

Waarom is een persoonlijk ontwikkelingsplan maken belangrijk?

De arbeidsmarkt verandert snel. Rollen vernieuwen, verwachtingen verschuiven en soft skills worden steeds bepalender voor succes. Daarom is het cruciaal om te blijven leren en ontwikkelen. Een persoonlijk ontwikkelingsplan helpt je daarbij: het geeft richting, versterkt je zelfleiderschap en vergroot je duurzame inzetbaarheid. Zeker nu 82% van de professionals zich regelmatig overweldigd voelt, helpt een POP je bewegen van reageren naar regie nemen.

Leren gebeurt voornamelijk in de praktijk. Ongeveer 80% van je ontwikkeling ontstaat door informeel leren: het al doende in de praktijk. Daartegenover staat formeel leren, goed voor zo’n 20% van je ontwikkeling. Dit is de gestructureerde en doelgerichte vorm van leren, zoals: trainingen en opleidingen.

De kracht zit in de combinatie. Door formeel én informeel leren te koppelen, ontstaat een continu leerproces dat aansluit op jouw dagelijkse werk. Met een POP leg je die combinatie bewust vast, zodat je gericht blijft groeien in een wereld die voortdurend in beweging is.

Welke skills mogen niet ontbreken in jouw persoonlijk ontwikkelingsplan?

Soft skills vormen de basis van toekomstgericht functioneren. Ze bepalen hoe je samenwerkt, leert, innoveert en omgaat met verandering. De belangrijkste vaardigheden die niet in jouw POP mogen ontbreken zijn:

Aanpassingsvermogen en veerkracht
Je beweegt soepel mee wanneer omstandigheden veranderen. Je blijft nieuwsgierig en herstelt snel van tegenslag.
Communicatieve vaardigheden en empathie
Heldere communicatie voorkomt misverstanden. Empathie helpt je begrijpen wat anderen nodig hebben.
Creativiteit en probleemoplossend denken
Je bekijkt situaties vanuit nieuwe invalshoeken en ontwikkelt oplossingen die passen bij de context.
Zelfleiderschap en reflectie
Je neemt verantwoordelijkheid voor je eigen groei. Je stelt doelen, bewaakt prioriteiten en staat stil bij wat werkt en wat anders kan.
Samenwerken in een hybride context
Je houdt verbinding, spreekt verwachtingen helder uit en creëert ritme binnen teams die offline én online werken.
Ethisch en verantwoordelijk handelen
Je maakt zorgvuldige keuzes, werkt transparant en neemt verantwoordelijkheid voor de impact van je handelen.

Deze vaardigheden versterken elkaar en verdienen een plek in je persoonlijk ontwikkelingsplan, omdat ze direct bijdragen aan je effectiviteit en groei.

Hoe maak je een persoonlijk ontwikkelingsplan?

Het identificeren en verbeteren van je vaardigheden vereist een planmatige aanpak. Een persoonlijk ontwikkelingsplan is hiervoor het aangewezen instrument. Met de 5-stappenmethode breng je jouw te ontwikkelen skills in kaart en vertaal je ze eenvoudig naar concrete ontwikkeldoelen.

1. Reflecteer op je uitgangssituatie

Begin met een zelfanalyse. Wat zijn je sterke punten? Waar loop je tegenaan? Welke feedback heb je al gehad? Combineer dit met momenten van informeel leren in je werk, zodat je helder krijgt wat al werkt en wat aandacht vraagt. Kies situaties in je werk die zorgen voor nieuwe uitdagingen (nieuwe taken, projecten, samenwerkingen) waarin je kunt oefenen. Regelmatig bewust stilstaan bij je eigen functioneren geeft inzicht. Stel jezelf vragen als: Wat ging er goed in mijn communicatie of samenwerking? Waar liep ik tegen moeilijkheden aan? Daarnaast is feedback vragen cruciaal: collega’s, leidinggevenden of klanten kunnen je een mooie spiegel voorhouden. Vraag gericht naar voorbeelden als: “Hoe heb ik in die vergadering gecommuniceerd?” en sta open voor verbeterpunten. Door ervaringen, successen en knelpunten naast elkaar te leggen, zie je waar ruimte voor groei zit.

2. Bepaal wat voor jou belangrijk is

Koppel je ontwikkeling aan jouw ambities en de behoeften van de organisatie. Wat wil je bereiken? In welke richting wil je groeien? Wat voor rol ambieer je? Welke werkomstandigheden zijn voor jou belangrijk? Zorg dat je persoonlijke visie en drijfveren helder zijn. Kies vervolgens twee of drie kernvaardigheden waarop je je wilt richten. Bijvoorbeeld: zelfleiderschap (voor eigen regie en grenzen bewaken), communicatiekracht (voor overtuigingskracht en samenwerken) of adaptief vermogen. Dit geeft focus en maakt je POP behapbaar.

3. Formuleer duidelijke ontwikkeldoelen

Beschrijf per gekozen skill een concreet ontwikkeldoel. Goede ontwikkeldoelen geven richting en helpen je meten of je groeit. Ontwikkeldoelen voorbeelden die vaak terugkomen in een POP zijn: effectiever communiceren in overleggen, beter grenzen stellen of toegevoegde waarde vergroten in projecten. Gebruik de SMART-methode: maak je ontwikkeldoelen concreet, realistisch en tijdgebonden. Een ontwikkeldoel voorbeeld kan zijn: Binnen 3 maanden beter prioriteiten stellen en grenzen bewaken, zodat ik mijn werktijd effectiever besteed. Dit maakt het doel haalbaar en toetsbaar. Bedenk een “GROEI”-benadering (doel–realiteit–opties–eigen inzet) of gebruik het GROW-coachingmodel om het doel verder uit te werken in gesprek met je leidinggevende. Zo houd je overzicht en blijft je ontwikkeling haalbaar. Het hoeft niet perfect te zijn, het moet vooral werkbaar zijn.

Toolkit Ontwikkelgesprekken

Gerelateerde trainingen

Gerelateerde artikelen