Werken op afstand? Zorg voor een veilige werkomgeving, ook online.

Thema: Vitaliteit, stress en werkdruk

De huidige crisissituatie zorgt voor abrupte veranderingen in werken en leidinggeven, hogere of juist lagere werkdruk, en meer onzekerheid. Daardoor liggen stress en ‘afstandelijke’ werkrelaties op de loer. Dit roept de vraag op hoe het zit met ongewenst gedrag ‘op de werkvloer’, wanneer die werkvloer geheel digitaal is. Hoe signaleer en pak je ongewenst gedrag aan wanneer je je collega’s alleen online ziet?

Ongewenst gedrag in het pre-corona tijdperk

Een op de zeven medewerkers in Nederland heeft op het werk te maken met ongewenst gedrag. Ook heeft een deel te maken met conflicten met collega’s of leidinggevende (30,2%), pesten (8%), ongewenste seksuele gedragingen (2,2%) en intimidatie door collega’s of leidinggevenden (10,7%)*. Ook in onderzoek door Schouten & Nelissen zien wij dit: medewerkers hebben te maken met intimidatie (20%), pesten (12%), discriminatie (7%), ongewenste seksuele aandacht (4%) of geweld (1%) van collega’s of leidinggevenden. Het is aannemelijk dat dit ongewenst en pestgedrag niet zomaar ophoudt bij de fysieke grenzen van de werkomgeving. En zich online gewoon voortzet.

Hoe ongewenst gedrag zich online voortzet

Cyberpesten: het gebeurt vooral onder jongeren, maar ook op het werk komt het voor. Volgens onderzoek van de KU Leuven maakt ongeveer 3% van de (Belgische) medewerkers online pestgedrag mee. Nederlandse cijfers hierover zijn er helaas niet. Wat zijn voorbeelden van cyberpesten?  

  • Iemand sociaal isoleren door diegene niet uit te nodigen voor online meetings of de mails van een collega opzettelijk negeren
  • Veilig achter het scherm roddelen over een collega
  • Als leidinggevende tijdens een online vergadering grappig bedoelde of spottende opmerkingen maken over de thuissituatie van een medewerker
  • Een collega voortdurend lastigvallen met berichtjes in de chat, appjes en/of mail
  • Als leidinggevende steeds dezelfde persoon de nare klusjes laten opknappen
  • Persoonlijke en vertrouwelijke informatie, foto’s of filmpjes van een collega online delen met andere collega’s
“Het is aannemelijk dat ongewenst- en pestgedrag niet zomaar ophoudt bij de fysieke grenzen van de werkomgeving.”

Tips om een veilige online werkomgeving te stimuleren

De gedeeltelijke lock-down zorgt ervoor dat veel collega’s en leidinggevenden elkaar niet fysiek maar alleen online kunnen treffen. Ze kunnen daardoor minder signalen oppikken over hoe het met de ander gaat. Hoe kun je als collega of leidinggevende nu toch ongewenste gedragingen signaleren? En hoe voorkom je dat ongewenst gedrag in jouw team voorkomt? Een aantal tips:

  1. Verval ondanks de crisis en mogelijke overlevingsdruk niet in pure taakgerichtheid, maar blijf ook op de menselijke kant van het werk letten. Check regelmatig bij je medewerkers (als je leidinggevende bent) of bij collega’s hoe ze in hun vel zitten. Wat zijn hun zorgen? Wat gaat goed en wat niet? Hoe ervaren ze deze periode? Hoe gaat de samenwerking met collega’s?
  2. Let op mensen die van de radar dreigen te verdwijnen of die tijdens online vergaderingen niets inbrengen. Geef hen expliciet ruimte om input te leveren.
  3. Denk als collega niet: ik kan de situatie niet goed inschatten vanuit hier, dus laat ik het er maar bij zitten. Vraag degene die het betreft hoe het met hem of haar is. Spreek iemand aan wanneer je merkt of hoort dat diegene zich schuldig maakt aan ongewenst online gedrag. Of overleg met een leidinggevende of de vertrouwenspersoon over de aanpak wanneer dit gedrag structureel lijkt te zijn. Jouw rol als (digitale) omstander is cruciaal in de aanpak van online ongewenst gedrag.
  4. Als je zelf last hebt van online ongewenst gedrag, leg dan een dossier aan van de gedragingen. Bewaar de berichten die je krijgt, maak een screenshot van de chat waarin het voorkomt, schrijf op wanneer je je onheus behandeld voelde tijdens een online vergadering. Dit ondersteunt jou wanneer je een melding maakt bij de vertrouwenspersoon of je leidinggevende, en maakt dat het niet jouw woord tegen dat van de ander wordt.

* Bron: Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden, 2018

Ook werken aan online sociale veiligheid in jouw team?

Een positief werkklimaat is belangrijk voor het welzijn en de motivatie van medewerkers. Ook – of juist – in tijden van crisis. Wil je weten of dit in jouw organisatie ook voorkomt? En hoe dit aan te pakken? Bekijk ons aanbod over het stimuleren van sociale veiligheid en een positief werkklimaat  of download de whitepaper Grip op een postief werkklimaat.

Mail ons voor een advies op maat